fbpx
« Εκπαίδευση

Η μαθησιακή και Σχολική Ετοιμότητα του Παιδιού με ΔΕΠ-Υ

Η μαθησιακή και Σχολική Ετοιμότητα του Παιδιού με ΔΕΠ-Υ

Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής (ΔΕΠ-Υ) είναι η πιο κοινή ψυχιατρική διαταραχή στα παιδιά. Τα ποσοστά στο μαθητικό πληθυσμό κυμαίνονται από 3 μέχρι 8%. Από την άλλη, τα επιδημιολογικά ποσοστά της διαταραχής ποικίλουν, γεγονός που οφείλεται στα χαρακτηριστικά του πληθυσμού που συμμετέχουν στην έρευνα (ηλικία, φύλο, σχολείο, πόλη), στον τρόπο διάγνωσης της διαταραχής και στο πόσο αυστηρά εφαρμόζονται τα διαγνωστικά κριτήρια. Η ΔΕΠ-Υ χαρακτηρίζεται από μικρό εύρος προσοχής, υπερκινητικότητα, παρορμητικότητα και δυσκολία οργάνωσης και ελέγχου της συμπεριφοράς. Τα συμπτώματα αυτά δυσκολεύουν σημαντικά την ακαδημαϊκή επίδοση και τις κοινωνικές δεξιότητες του παιδιού.

Στην πραγματικότητα, τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ κατέχουν τις δεξιότητες ώστε να ανταποκριθούν στις μαθησιακές απαιτήσεις, αλλά δεν τις χρησιμοποιούν συστηματικά και αποτελεσματικά

Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ακαδημαϊκή επίδοση είναι φανερό ότι η συμπτωματολογία της ΔΕΠ-Υ παρεμποδίζει την ανάπτυξη εκείνων των συμπεριφορών που προωθούν τη μάθηση στο σχολικό περιβάλλον. Στην πραγματικότητα, τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ κατέχουν τις δεξιότητες ώστε να ανταποκριθούν στις μαθησιακές απαιτήσεις, αλλά δεν τις χρησιμοποιούν συστηματικά και αποτελεσματικά (Dupaul & Stoner, 2003). Επιπλέον, αρκετές είναι οι έρευνες που υποστηρίζουν ότι η ΔΕΠ-Υ παρουσιάζει υψηλά ποσοστά συνοσηρότητας με τις Μαθησιακές Δυσκολίες και ειδικότερα με τη Δυσλεξία, τα οποία φτάνουν μέχρι και το 45% (π.χ. DuPaul, Gormley, & Laracy, 2013). Έχει βρεθεί ότι οι μηχανισμοί της προσοχής είναι βασικοί για την ανάπτυξη της αυτοματοποιημένης αναγνωστικής ικανότητας (Reynolds & Besner, 2006) κάτι που εξηγεί και τα μεγάλα ποσοστά συνύπαρξης. Είναι φανερό ότι τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ και η συνύπαρξη με μαθησιακές δυσκολίες επηρεάζουν σημαντικά την πορεία και την εξέλιξη του παιδιού κατά τη σχολική ηλικία αλλά και αργότερα την επαγγελματική και κοινωνική ενήλικη ζωή (Weiss & Hechtman, 1993) (Κάκουρος & Μανιαδάκη, 2012. 2016).

Από την άλλη, αναφορικά με τις κοινωνικές δεξιότητες του παιδιού και την προσαρμογή του στο σχολικό περιβάλλον, έχει βρεθεί ότι τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ συνήθως εμφανίζουν δυσκολίες στις σχέσεις τους με τους συνομηλίκους, ενώ η κοινωνική τους επάρκεια παρουσιάζει αποκλίσεις (Van der Oord et al., 2005). Όπως υποστηρίχθηκε και με τις μαθησιακές δεξιότητες, έτσι και εδώ φαίνεται ότι τα παιδιά κατέχουν, κατά κύριο λόγο, επαρκείς κοινωνικές δεξιότητες τις οποίες, όμως, δυσκολεύονται να τις εφαρμόζουν σε συγκεκριμένες συνθήκες. Σε πολλές περιπτώσεις το παιδί με ΔΕΠ-Υ, εξαιτίας των κοινωνικών του δυσκολιών αλλά και της διασπαστικής του συμπεριφοράς, διατηρεί αρνητικές αλληλεπιδράσεις με τους άλλους γύρω του (συνομήλικοι, εκπαιδευτικοί, γονείς), με αποτέλεσμα να συσσωρεύει αρνητικές εμπειρίες που ενισχύουν την απογοήτευσή του και σταδιακά οδηγούν σε χαμηλή αυτοεκτίμηση (Treuting & Hinshaw, 2001).

Παρατηρώντας, τόσο από τα ερευνητικά δεδομένα όσο και από την κλινική πράξη, τη σημαντική επιρροή που έχουν τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ στη ζωή του παιδιού και των άλλων γύρω του, το ενδιαφέρον στρέφεται στις παρεμβάσεις που στοχεύουν στην ενίσχυση των μαθησιακών δεξιοτήτων, στη μείωση της διασπαστικής συμπεριφοράς και στην ενδυνάμωση της ικανότητας της προσαρμογής του παιδιού στα διάφορα πλαίσια. Σε αρκετές περιπτώσεις, κύριος στόχος των παρεμβάσεων αυτών αποτελεί η ενίσχυση των επιτελικών δεξιοτήτων οι οποίες επηρεάζουν σημαντικά και τη σχολική απόδοση υποστηρίζοντας την οργανωμένη συμπεριφορά του ατόμου προς την επίτευξη ενός συγκεκριμένου στόχου. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η ΔΕΠ-Υ είναι μία χρόνια διαταραχή που απαιτεί διαρκή παρατήρηση και διαχείριση σε διάφορες φάσεις της ζωής του ατόμου.

Γενικά, η πιο ενδεδειγμένη θεραπευτική προσέγγιση για τη ΔΕΠ-Υ είναι η πολυπαραγοντική, η οποία περιλαμβάνει τη φαρμακευτική αγωγή, τις ποικίλες ψυχοκοινωνικές στρατηγικές διαχείρισης συμπτωμάτων (π.χ. συμπεριφορικές παρεμβάσεις, γνωστικές παρεμβάσεις ψυχοεκπαίδευση, συμβουλευτική) και τις εκπαιδευτικές παρεμβάσεις. Κάθε εξατομικευμένο πρόγραμμα παρέμβασης που δημιουργείται θα πρέπει να διαμορφώνεται σε συνεργασία με το παιδί, τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς και να λαμβάνει υπόψη (α) τις ιδιαίτερες ανάγκες και τις προτιμήσεις του παιδιού, καθώς και τις συνθήκες της οικογένειας και του ευρύτερου κοινωνικού πλαισίου, (β) τα ψυχοκοινωνικά προβλήματα, τις εκπαιδευτικές δυσκολίες και τις συνοσηρές διαταραχές που συνυπάρχουν και τέλος, (γ) την καταλληλότητα της παρέμβασης για το άτομο και την οικογένειά του λαμβάνοντας υπόψη το κατά πόσο η οικογένεια μπορεί να την αποδεχτεί και να την υποστηρίξει.

Συνοπτικά, η ΔΕΠ-Υ είναι μία διαταραχή που διαγιγνώσκεται σε σημαντικό ποσοστό στην παιδική και εφηβική ηλικία και η οποία επηρεάζει με πολλούς τρόπους πολλαπλούς τομείς της ζωής του παιδιού. Η έγκαιρη παρέμβαση είναι μεγάλης σημασίας και ένας θετικός προγνωστικός δείκτης της πορείας της διαταραχής.

Σύνταξη: Ζηκοπούλου Όλγα, Ψυχολόγος

Coping ‒ Στρατηγικές διαχείρισης στρεσογόνων καταστάσεων

INE: Coping ‒ Στρατηγικές διαχείρισης στρεσογόνων καταστάσεων Στο πλαίσιο λειτουργίας των εξ αποστάσεως υπηρεσιών πληροφόρησης του Δικτύου Πληροφόρησης και...

Όλες οι σημαντικές αλλαγές στις φετινές Πανελλαδικές, στις Βάσεις & στο Μηχανογραφικό

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ: Όλες οι σημαντικές Αλλαγές στις φετινές Πανελλαδικές, στις Βάσεις & στο Μηχανογραφικό Μετά τη ψήφιση του νομοσχεδίου Εισαγωγή στην...

Το νομοσχέδιο του υπ. Παιδείας, όπως ψηφίστηκε στη Βουλή

Το νομοσχέδιο του υπ. Παιδείας, όπως ψηφίστηκε στη Βουλή Σύμφωνα με πληροφορίες του esos.gr Το esos δημοσιεύει το νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας «Εισαγωγή...

Επαγγελματική Εκπαίδευση & Άτομα με Αναπηρία

Επαγγελματική Εκπαίδευση & Άτομα με Αναπηρία Η εκπαίδευση των Μαθητών με Ειδικές Μαθησιακές Ανάγκες και ευρύτερα των ΑΜΕΑ, αποτελεί ένα στοίχημα για κάθε...

Ράνια Λάμπου: Μία Ελληνίδα εκπαιδευτικός στην ορκωμοσία του Αμερικανού Προέδρου Joe Biden

Ράνια Λάμπου: Μία Ελληνίδα Πρέσβειρα της ειρήνης και των τεχνών στην ορκωμοσία του Αμερικανού Προέδρου Joe Biden Η Ράνια Λάμπου είναι η Ελληνίδα δασκάλα που...

Επιστήμη των Δεδομένων: Τι κάνει ο data scientist/analyst & 25 ερωτήσεις που θα ακούγατε σε μια συνέντευξη επιλογής προσωπικού

Επιστήμη των Δεδομένων: Τι κάνει ο data scientist/analyst & 25 ερωτήσεις που θα ακούγατε σε μια συνέντευξη επιλογής προσωπικού Δύσκολα κάποιος...

Πώς να εφαρμόσετε τη Διερευνητική Μάθηση στην τάξη σας

Πώς να εφαρμόσετε τη Διερευνητική Μάθηση στην τάξη σας Όλες οι σύγχρονες παιδαγωγικές έρευνες, θεωρίες και μέθοδοι, συμφωνούν στο ότι τα πιο σημαντικά στοιχεία...

Τα καλυτέρα Πανεπιστήμια στον κόσμο για να σπουδάσεις Ψυχολογία!

Τα καλυτέρα Πανεπιστήμια στον κόσμο για να σπουδάσεις Ψυχολογία! Κάθε χρόνο από το Times Higher Education δημοσιεύεται το World University Rankings που αποτελεί...

5 Κορυφαίες ομιλίες που πρέπει να ακούσει κάθε εκπαιδευτικός

5 Κορυφαίες ομιλίες που πρέπει να ακούσει κάθε εκπαιδευτικός Ο θεσμός των TED events μας έχει χαρίσει ανεπανάληπτες στιγμές, γνώσεις και ομιλίες σε κάθε...

Ποιες είναι οι Ειδικές Κατηγορίες Υποψηφίων για διορισμό στο Δημόσιο

Ποιες είναι οι Ειδικές Κατηγορίες Υποψηφίων για διορισμό στο Δημόσιο Με την ψήφιση του Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών «Εκσυγχρονισμός του συστήματος...