Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες στη γλώσσα
Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες στη γλώσσα: δυσλεξία, δυσορθογραφία, δυσγραφία
Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες αποτελούν την πολυπληθέστερη κατηγορία ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών και απασχολούν σημαντικό αριθμό μαθητών, γονέων, εκπαιδευτικών και επιστημόνων από πολλά επιστημονικά πεδία. Ένας από τους πρώτους πιο κοινά αποδεκτούς ορισμούς που στοιχεία του έχουν ενσωματωθεί σε όλους τους μεταγενέστερους, είναι αυτός που διατυπώθηκε από την Bateman (1965). Σύμφωνα με τον ορισμό αυτό: «παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες είναι εκείνα που παρουσιάζουν μια παιδαγωγικά σημαντική διακύμανση ανάμεσα στο νοητικό τους δυναμικό και στο πραγματικό επίπεδο επίδοσης, η οποία συνδέεται με βασικές διαταραχές στη μαθησιακή διαδικασία. Οι διαταραχές αυτές μπορεί να οφείλονται, όχι όμως απαραίτητα, σε εμφανή δυσλειτουργία του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Δεν μπορούν να αποδοθούν δευτερογενώς σε νοητική καθυστέρηση, εκπαιδευτική ή πολιτισμική αποστέρηση, σοβαρές συναισθηματικές διαταραχές ή αισθητηριακές βλάβες».
Οι κατηγορίες των Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών στη Γλώσσα είναι η Διαταραχή Ανάγνωσης (Δυσλεξία) και η Διαταραχή Γραπτής Έκφρασης (Δυσγραφία – Δυσορθογραφία). Η αιτιολογία των Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών αποδίδεται στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και στη Γνωστική Ψυχολογία αποδίδεται μέσω της δυσλειτουργίας στο Δραστικό Σύστημα Επεξεργασίας Πληροφοριών. Οι πρώιμες ενδείξεις έχουν μεγάλη αξία στην πρόγνωση κάθε διαταραχής και η καταγραφή της συμπτωματολογίας αποτελεί τον άξονα παρέμβασης.
Τα διαγνωστικά κριτήρια είναι συγκεκριμένα και βοηθούν στη διαφοροδιάγνωση των Ειδικών Μαθησιακών Διαταραχών. Συγκεκριμένα θεωρητικά μοντέλα, καθώς και τεχνικές που βασίζονται σε αντίστοιχες προσεγγίσεις συμβάλλουν στην ελαχιστοποίηση των συμπτωμάτων και στην απόκτηση από τον μαθητή στρατηγικών, που διευκολύνουν τη γνώση και διαμορφώνουν ένα μαθησιακό ύφος, που βοηθά στη σχολική αποδοτικότητα. Οι παράγοντες που θεωρούνται απαραίτητοι σε κάθε μαθησιακή διαδικασία είναι: α) οι βασικές δεξιότητες κυρίως γνωστικές που έχουν σχέση με την επεξεργασία των πληροφοριών, β) οι γνώσεις και τα εννοιολογικά συστήματα, γ) οι μεταγνωστικές δεξιότητες, και δ) η παρώθηση, τα κίνητρα.
Σύνταξη: Φουστάνα Αγγελική, Διδάκτωρ Ειδικής Αγωγής Πανεπιστημίου Αθηνών