Όλα όσα πρέπει να γνωρίζεις για τα επιστημονικά πεδία: ένας χρηστικός οδηγός για τους υποψηφίους των πανελληνίων

Η επιλογή επιστημονικού πεδίου στο Γενικό Λύκειο (ΓΕΛ) είναι μία από τις πιο καθοριστικές αποφάσεις στη μαθητική πορεία ενός νέου στην Ελλάδα. Δεν επηρεάζει μόνο τις Πανελλαδικές εξετάσεις, αλλά και το σύνολο των επιλογών που θα έχει ο μαθητής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και, κατ’ επέκταση, την επαγγελματική του σταδιοδρομία.

Τα επιστημονικά πεδία λειτουργούν ως «γέφυρα» ανάμεσα στο σχολείο και το πανεπιστήμιο. Η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη λήψη απόφασης μειώνουν το άγχος, περιορίζουν τα λάθη επιλογής και αυξάνουν τις πιθανότητες επιτυχίας.

Σε αυτό το άρθρο θα βρεις μια ολοκληρωμένη, πρακτική και αναλυτική παρουσίαση των επιστημονικών πεδίων του Γενικού Λυκείου, των επιλογών σπουδών που προσφέρουν, των δεξιοτήτων που καλλιεργούν, των πλεονεκτημάτων τους και των διαφορών σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Στο τέλος, θα δεις και αναλυτικά ποιες σχολές είναι κοινές σε όλα τα πεδία.

Πότε και πώς επιλέγει ο μαθητής το επιστημονικό του πεδίο – Βήμα προς βήμα

Βήμα 1: Ενημέρωση από τη Β’ Λυκείου

Η διαδικασία ουσιαστικά ξεκινά από τη Β’ Λυκείου. Εκεί:

• Ο μαθητής κάνει μία πρώτη επιλογή Ομάδας Προσανατολισμού (Ανθρωπιστικών Σπουδών ή Θετικών Σπουδών). Αυτή η επιλογή δεν είναι δεσμευτική. Μπορεί να αλλάξει Ομάδα (π.χ. από Ανθρωπιστικών σε Θετικών) τις πρώτες εβδομάδες της Γ’ Λυκείου, αλλά όχι μετά την τελική αίτηση συμμετοχής στις Πανελλαδικές Εξετάσεις (λίγο πριν τα Χριστούγεννα της Γ’ Λυκείου)
• Ξεκινά η πρώτη διερεύνηση ενδιαφερόντων, κλίσεων και δεξιοτήτων.
• Είναι ιδανική περίοδος για συμμετοχή σε τεστ επαγγελματικού προσανατολισμού.

Βήμα 2: Επιλογή Ομάδας Προσανατολισμού στην αρχή της Γ’ Λυκείου

Με την έναρξη της Γ’ Λυκείου, ο μαθητής καλείται να επιλέξει:

• Ομάδα Προσανατολισμού (μπορεί να αλλάξει την Ομάδα που είχε επιλέξει στη Β’ Λυκείου)
• Μαθήματα στα οποία θα εξεταστεί πανελλαδικά.

Η επιλογή αυτή καθορίζει το επιστημονικό πεδίο στο οποίο μπορεί να έχει πρόσβαση.

Βήμα 3: Οριστικοποίηση του Πεδίου με τη δήλωση συμμετοχής στις Πανελλαδικές

Λίγους μήνες πριν τις εξετάσεις (συνήθως, πριν τη διακοπή για τις Χριστουγεννιάτικες διακοπές) ο μαθητής:

• Δηλώνει επίσημα τα εξεταζόμενα μαθήματα. Με αυτή την αίτηση δηλώνει και τα Ειδικά Μαθήματα στα οποία επιθυμεί να εξεταστεί (π.χ. Ξένες Γλώσσες, Σχέδιο, Αρμονία)
• Προσδιορίζει το επιστημονικό πεδίο πρόσβασης.

Η οριστική δήλωση είναι δεσμευτική και δεν αλλάζει. Γι’ αυτό, ο μαθητής πρέπει να είναι σίγουρος και υπεύθυνα ενημερωμένος.

Υπάρχει δυνατότητα αλλαγής επιστημονικού πεδίου;

Ναι, αλλά με συγκεκριμένους περιορισμούς:

Μέχρι τις πρώτες εβδομάδες της Γ’ Λυκείου υπάρχει η δυνατότητα αλλαγής Ομάδας Προσανατολισμού.

Μετά την οριστικοποίηση των μαθημάτων (δηλαδή με την αίτηση συμμετοχής στις πανελλαδικές εξετάσεις που καταθέτει μέσω του σχολείου του λίγο πριν τα Χριστούγεννα της Γ’ Λυκείου), η αλλαγή είναι εξαιρετικά δύσκολη και συνήθως απαιτεί:

• Επανεξέταση την επόμενη χρονιά ή
• Αλλαγή στρατηγικής σπουδών (π.χ. κατατακτήριες εξετάσεις).

Γι’ αυτό και η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται βιαστικά, αλλά με συστηματική καθοδήγηση

1ο Επιστημονικό Πεδίο: Ανθρωπιστικών, Νομικών και Κοινωνικών Επιστημών

Μαθήματα Προσανατολισμού

• Νεοελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία
• Αρχαία Ελληνικά
• Ιστορία
• Λατινικά

Σχολές πρόσβασης (ομαδοποιημένα)

Ο μαθητής μπορεί να εισαχθεί σε σχολές που ανήκουν σε κλάδους όπως:

• Νομικές Σχολές
• Κοινωνικές και Πολιτικές Επιστήμες (π.χ. Κοινωνιολογίας, Πολιτικών Επιστημών, Θεολογίας)
• Διεθνείς Σχέσεις (π.χ. Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών)
• Δημόσιες Σχέσεις, Δημοσιογραφία και Επικοινωνία
• Πρόνοια (π.χ. Ψυχολογίας, Κοινωνικής Εργασίας, Ειδικής Εκπαίδευσης)
• Εκπαίδευση (π.χ. Φιλολογίας, Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής, Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής)
• Γλώσσες (π.χ. Αγγλικής/Γαλλικής/Ιταλικής Φιλολογίας, Βαλκανικών Σπουδών)
• Τουριστικά (π.χ. Ανώτερες Σχολές Τουριστικής Εκπαίδευσης)
• Οικονομικά και Διοίκηση (π.χ. Διεθνών και Ευρωπαϊκών, Δημόσιας Διοίκησης, Περιφερειακής Ανάπτυξης)
• Πληροφορική (π.χ. Πολιτιστικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας)

Δεξιότητες που καλλιεργούνται ή ταιριάζουν στους μαθητές του 1ου πεδίου

Οι μαθητές που ταιριάζουν στο 1ο πεδίο συνήθως διαθέτουν ή αναπτύσσουν:

• Ισχυρή γλωσσική ικανότητα
• Κριτική σκέψη
• Αναλυτική ικανότητα κειμένου
• Επιχειρηματολογία
• Ικανότητα δημόσιας ομιλίας

Πλεονεκτήματα του 1ου πεδίου

• Μεγάλη ποικιλία θεωρητικών επαγγελμάτων
• Δυνατότητα ενασχόλησης με νομικά, εκπαιδευτικά και κοινωνικά επαγγέλματα
• Καλλιέργεια δεξιοτήτων επικοινωνίας που είναι διαχρονικά χρήσιμες

Διαφορές σε σχέση με την περσινή χρονιά

Σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά:

Προστέθηκε το τμήμα Περιφερειακής και Οικονομικής Ανάπτυξης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου με έδρα την Άμφισσα.

2ο Επιστημονικό Πεδίο: Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών

Μαθήματα Προσανατολισμού

Ο μαθητής εξετάζεται σε:

• Μαθηματικά
• Φυσική
• Χημεία
• Νεοελληνική Γλώσσα

Σχολές πρόσβασης (ομαδοποιημένα)

Ο μαθητής μπορεί να εισαχθεί σε σχολές που ανήκουν σε κλάδους όπως:

• Μηχανική & Πολυτεχνικά Τμήματα (π.χ. Πολιτικοί / Μηχανολόγοι / Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί, Αρχιτεκτόνων
• Πληροφορική & Τεχνολογία (π.χ. Πληροφορική, Επιστήμη Υπολογιστών, Μηχανικοί Πληροφορικής, Μηχανικών Σχεδίασης)
• Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μαθηματικά, Φυσικό, Χημικό)
• Ενέργεια & Περιβάλλον (π.χ. Μηχανικοί Περιβάλλοντος, Ενεργειακά Συστήματα)

Δεξιότητες που καλλιεργούνται

• Λογική σκέψη
• Επίλυση προβλημάτων
• Αναλυτική προσέγγιση
• Μαθηματική ωριμότητα
• Τεχνολογική αντίληψη

Πλεονεκτήματα του 2ου πεδίου

• Υψηλή επαγγελματική αποκατάσταση
• Δυνατότητα διεθνούς σταδιοδρομίας
• Πρόσβαση σε καινοτόμους κλάδους

Διαφορές σε σχέση με την περσινή χρονιά

• Ενίσχυση των ψηφιακών και AI-σχετικών κατευθύνσεων σε αρκετά τμήματα
• Περισσότερη έμφαση σε διαθεματικές δεξιότητες

Προστέθηκαν τα τμήματα:

• Περιφερειακής και Οικονομικής Ανάπτυξης, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο (Άμφισσα)
• Θεατρικών Σπουδών, ΕΚΠΑ (Αθήνα)
• Θεατρικών Σπουδών, Παν. Πελοποννήσου (Ναύπλιο)
• Θεατρικών Σπουδών, Παν. Πατρών (Πάτρα)
• Διοίκησης Γεωργικών Επιχειρήσεων και Συστημάτων Εφοδιασμού, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο (Θήβα)
• Αξιωματικών Νοσηλευτικής (ΣΑΝ

3ο Επιστημονικό Πεδίο: Επιστημών Υγείας και Ζωής

Μαθήματα Προσανατολισμού

• Βιολογία
• Χημεία
• Φυσική
• Νεοελληνική Γλώσσα

Σχολές πρόσβασης (ομαδοποιημένα)

Ο μαθητής μπορεί να εισαχθεί σε σχολές που ανήκουν σε κλάδους όπως:

• Ιατρική & Υγεία (π.χ. Ιατρική, Οδοντιατρική, Φαρμακευτική, Κτηνιατρική, Βιοϊατρικών Επιστημών, Δημόσιας Υγείας)
• Βιοεπιστήμες (π.χ. Βιολογία, Βιοτεχνολογία, Βιοχημείας, Χημείας, Γενετική)
• Πρόνοια (π.χ. (Νοσηλευτική, Μαιευτική, Εργο/Λογο/Φυσικοθεραπεία)
• Τροφίμων & Διατροφής (π.χ. Διατροφής Διαιτολογίας, Τεχνολογίας Τροφίμων)
• Περιβάλλον & Πρωτογενής Τομέας (π.χ. Περιβάλλοντος, Γεωπονίας, Αγροτικής Ανάπτυξης, Δασολογίας)

Δεξιότητες που καλλιεργούνται

• Παρατηρητικότητα
• Πειθαρχία
• Υπομονή
• Επιστημονική σκέψη
• Ενσυναίσθηση

Πλεονεκτήματα του 3ου πεδίου

• Σταθερότητα επαγγελματικής ζήτησης
• Κοινωνική προσφορά
• Ισχυρό κύρος επαγγελμάτων

Διαφορές σε σχέση με την περσινή χρονιά

• Σταδιακή αύξηση θέσεων σε τμήματα νοσηλευτικής
• Μεγαλύτερη έμφαση σε βιοτεχνολογία και βιοϊατρική

Προστέθηκαν τα τμήματα:

• Θεατρικών Σπουδών, ΕΚΠΑ (Αθήνα), Παν. Πελοποννήσου (Ναύπλιο), Παν. Πατρών (Πάτρα)
• Σχολή Ευελπίδων (ΣΣΕ) Όπλα & Σώματα
• Σχολή Ικάρων (ΣΙ) Ελεγκτές Αεράμυνας, Ιπτάμενοι, Μετεωρολόγοι (ΜΤ), Μηχανικοί (ΣΜΑ)
• Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών Αεροπορίας (ΣΜΥΑ), Κατεύθυνση Τεχνολογικής Υποστήριξης, Κατεύθυνση Διοικητικής και Εφοδιαστικής Υποστήριξης
• Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών Ναυτικού (Σ.Μ.Υ.Ν.) 

4ο Επιστημονικό Πεδίο: Επιστημών Οικονομίας και Πληροφορικής

Μαθήματα Προσανατολισμού

• Μαθηματικά
• Πληροφορική
• Οικονομία
• Νεοελληνική Γλώσσα

Σχολές πρόσβασης (ομαδοποιημένα)

Ο μαθητής μπορεί να εισαχθεί σε σχολές που ανήκουν σε κλάδους όπως:

• Εφαρμοσμένα Οικονομικά (π.χ. Λογιστική & Χρηματοοικονομική, Τραπεζική, Ναυτιλιακά, Στατιστική, Εφοδιαστική Αλυσίδα)
• Θεωρητικά Οικονομικά (π.χ. Οικονομικών Επιστημών, Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων, Τουριστικά, Διεθνών Ευρωπαϊκών Σπουδών, Μάρκετινγκ, Περιφερειακή Ανάπτυξη)
• Πληροφορική (π.χ. Επιστήμης Υπολογιστών, Μηχανικός Πληροφορικής, Ψηφιακά Συστήματα)
• Διαθεματικά (π.χ. Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας, Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Βιομηχανικής Διοίκησης και Τεχνολογίας)
• Μηχανικοί (π.χ. Παραγωγής/Οικονομίας & Διοίκησης, Ηλεκτρονικών Συστημάτων, Σχεδίασης Προϊόντων, Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής)
• Περιβάλλον & Πρωτογενής Τομέας (π.χ. Γεωγραφία, Γεωπονία)

Δεξιότητες

• Οργανωτικότητα
• Στρατηγική σκέψη
• Ψηφιακή ευχέρεια
• Επιχειρηματική αντίληψη

Πλεονεκτήματα του 4ου πεδίου

• Σύγχρονες και ευέλικτες επαγγελματικές επιλογές
• Σύνδεση με τον επιχειρηματικό κόσμο
• Ισχυρή παρουσία στον ψηφιακό τομέα

Διαφορές σε σχέση με την περσινή χρονιά

• Άνοδος ζήτησης σε τμήματα Πληροφορικής
• Ενίσχυση μαθημάτων σχετικών με δεδομένα και AI
• Αναπροσαρμογές στις βάσεις οικονομικών σχολών

Προστέθηκαν τα τμήματα:

• Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο (Καρπενήσι)
• Θεατρικών Σπουδών, ΕΚΠΑ (Αθήνα), Παν. Πελοποννήσου (Ναύπλιο), Παν. Πατρών (Πάτρα)
• Σχολή Ευελπίδων (ΣΣΕ), Όπλα & Σώματα
• Σχολή Ικάρων (ΣΙ), Έρευνας Πληροφορικής, Διοικητικών (ΕΔ), Εφοδιαστών (ΕΦ)
• Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών Στρατού (Σ.Μ.Υ.) Όπλα & Σώματα
• Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών Ναυτικού (Σ.Μ.Υ.Ν.)
• Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών Αεροπορίας (ΣΜΥΑ), Κατεύθυνση Τεχνολογικής Υποστήριξης, Κατεύθυνση Επιχειρησιακής Υποστήριξης, Κατεύθυνση Επιχειρησιακής Υποστήριξης – Ραδιοναυτίλοι
• Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών Αεροπορίας (ΣΜΥΑ), Κατεύθυνση Διοικητικής και Εφοδιαστικής Υποστήριξης

Σχολές κοινές σε όλα τα επιστημονικά πεδία

Μετά την επιλογή κάθε πεδίου, υπάρχουν ορισμένες κοινές σχολές, στις οποίες μπορούν να έχουν πρόσβαση μαθητές από περισσότερα ή και από όλα τα πεδία.

Ομαδοποιημένη ανάλυση κοινών σχολών

• Σώματα Ασφαλείας (π.χ. Πυροσβεστική, Λιμενικό). Τα υπόλοιπα τμήματα (π.χ. Αστυνομία, Στρατός) σωμάτων ασφαλείας και οι Σχολές Εμπορικού Ναυτικού προσφέρονται σε σεγκεκριμένα πεδία.
• Φυσικής Αγωγής
• Καλλιτεχνικά (π.χ. Θεάτρου, Κινηματογράφου, Μουσικών Σπουδών)
• Εκπαίδευση (π.χ. Νηπιαγωγών, Δημοτικής Εκπαίδευσης, Αγωγής και Φροντίδας στην Πρώιμη Παιδική Ηλικία)

Δεξιότητες που ενισχύουν οι κοινές σχολές

• Πειθαρχία
• Προσαρμοστικότητα
• Ομαδικότητα
• Διοικητικές δεξιότητες

Διαφορές σε σχέση με την περσινή χρονιά

• Μικρές αλλαγές στον αριθμό εισακτέων
• Αυξημένη ζήτηση σε συγκεκριμένες στρατιωτικές ειδικότητες
• Περιορισμένες μεταβολές στα μαθήματα βαρύτητας

Πώς επηρεάζει πραγματικά το επιστημονικό πεδίο το μέλλον ενός μαθητή;

Η επιλογή πεδίου:

• Δεν καθορίζει μόνο «πού θα μπεις», αλλά και
• Πώς θα σκέφτεσαι, θα μαθαίνεις και θα εξελίσσεσαι

Πολλές δεξιότητες που αναπτύσσονται στα επιστημονικά πεδία είναι μεταφερόμενες δεξιότητες που αξιοποιούνται σε κάθε επαγγελματικό περιβάλλον.

Ο ρόλος του σωστού επαγγελματικού προσανατολισμού

Οι μαθητές που λαμβάνουν συστηματική καθοδήγηση:

• Κάνουν πιο στοχευμένες επιλογές
• Μειώνουν τα λάθη κατεύθυνσης
• Αυξάνουν τις πιθανότητες επιτυχίας στις Πανελλαδικές
• Αποκτούν αυτογνωσία και αυτοπεποίθηση

Αν νιώθεις ότι η επιλογή επιστημονικού πεδίου σε μπερδεύει ή σε αγχώνει, δεν χρειάζεται να το αντιμετωπίσεις μόνος σου.

Η EMPLOY EDU, Σύμβουλοι Εκπαίδευσης και Σταδιοδρομίας προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες:

• Επαγγελματικού Προσανατολισμού
• Career Coaching για μαθητές και γονείς
• Έγκυρα τεστ δεξιοτήτων και επαγγελματικών κλίσεων
• Κατάρτιση εξατομικευμένου προγράμματος προετοιμασίας
• Εξατομικευμένα πλάνα σπουδών και σταδιοδρομίας

Με τη σωστή καθοδήγηση, η επιλογή πεδίου γίνεται στρατηγική απόφαση και όχι ρίσκο.

Επικοινώνησε σήμερα με την EMPLOY EDU, Σύμβουλοι Εκπαίδευσης και Σταδιοδρομίας και κάνε το πρώτο βήμα για μια σίγουρη, συνειδητή και πετυχημένη επαγγελματική πορεία

Σκαρλάτος Κωνσταντίνος, Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού | EMPLOY EDU Σύμβουλοι Εκπαίδευσης και Σταδιοδρομίας